Bol an! ‘De kuil van Koppel’

Deze week kwam ik op facebook een interessante post tegen over een van onze mooiste natuurgebieden: de Zuiderheide. Een geweldige spot, niet alleen omdat de brem er nu in volle bloei staat of om ‘de zeven bergjes’, de prehistorische grafheuveltjes’ die - ca. 4000 jaar oud- met hun groene koepeltjes boven de hei uitsteken, maar vooral omdat de post op facebook mijn aandacht trok richting het stuifzandgebied bij het Laarder Wasmeer. Centraal daarin een omvangrijke zandafgraving waarvan ik nog nooit gehoord had, De ‘Kuil van Koppel’.Wat een naam! Schitterend! Zou het familie van Nico zijn, dacht ik? De in Laren geboren en getogen tegelzetter, inmiddels gepensioneerd en een ras verteller als het over ons dorp gaat? Bovendien met een fantastische ansichtkaartenverzameling.  Zouden er nog foto’s zijn? Ik belde hem op voor een bakkie.

Tekst: Leo Janssen

Vooraf vond ik wat achtergrondinformatie op het internet. Zand afgraven was in de vorige eeuw een lucratieve business. Zeker in het Gooi. Op grootschalige wijze werden er kubieke meters zand en grind gewonnen niet alleen om Amsterdam wat op te hogen, maar vooral ook voor woningbouw en wegenaanleg. In de ‘Kuil van Koppel’ zo’n 20.000 m3 per jaar. Totdat in de jaren ‘70 die zandhonger een aantal geologen begon op te breken. Veel aardkundig erfgoed was verloren gegaan, maar -toeval of niet- ook hier gold op zijn Cruijffiaans ‘Ieder nadeel heeft zijn voordeel’, want het landschap werd uiteindelijk veel afwisselender. ‘Een lieflijk, beschut ‘bergachtig’ paradijsje’, recenseert het inspiratieplatform  ‘Op pad.nl. de kuil. Een microklimaat  van  een ongelofelijke hoeveelheid planten en bloemen waaronder Breedbladige wespenorchis, Sint-Janskruid, Hondsdraf, Mannetjesereprijs en Kleverige reigersbek.’ 

Thuis aan de keukentafel in Eemnes kan Nico Koppel het bedrijf van zijn oom nog goed herinneren. ‘Hij was getrouwd met Mies de Groot. Haar vader was de eerdere eigenaar. Oom Nico heeft het bedrijf van zijn schoonvader overgenomen. Ik denk na de oorlog. Als kind van een jaar of zes mocht ik op de vrachtwagen meerijden. Met een zekere Bakker van de Erfgooiersweg die als chauffeur bij mijn oom werkte. Het was zo mooi, als je er aankwam. Je ging naar beneden en dan zag je die enorme muur van zand vol gaten. Oeverzwaluwen zaten daarin.  In die kuil stond een dragline met bak. Ook zo’n rubberband. Daar werd het zand en grind opgeschept en gezeefd. Hoe dieper ze groeven, hoe grover het zand. Hele keien kwamen eruit.  

Ome Kees, die daar ook werkte, kwam op die band – hij geeft met beide handen een afmeting van zo’n 25 centimeter-aan een enorme mammoetkies tegen. Met zijn schep stak hij hem zo doormidden.’ Nico buldert het uit van het lachen:’ Echt waar,je kwam van alles tegen. Het kan zijn dat die kies nu in het Geologisch Museum ligt.‘  Dat het gebied nu ‘De Kuil van Koppel’ heet, vindt hij een eerbewijs aan zijn opa Klaas Koppel, die in ‘De Uiltjes’ woonde.  Geboren in1893 aan de rand van de eng en de heide. Zijn hele leven heeft hij in de natuur gewoond. ’s Avonds haalde hij het vlees uit het bos.’  Hij lacht…

Bol an mensen, wandel ze naar de ‘Kuil van Koppel’. Ieder derde zondag van de maand is er een gratis excursie van het IVN Gooi.