Nederlandse stranden nog vaak beschouwd als asbak

REGIO - De jaarlijkse Boskalis Beach Cleanup Tour van Stichting De Noordzee is afgelopen week in Zandvoort afgesloten. Tussen donderdag 1 en 15 augustus hebben 1.977 vrijwilligers in dertig etappes maar liefst 5.103 kilo afval opgeruimd van de Nederlandse Noordzeestranden.

Het meest verontrustende deel van dit afval blijkt de enorme hoeveelheid sigarettenpeuken te zijn. In slechts vijftien dagen tijd zijn 70.181 sigaretten van de stranden verwijderd. Ondanks de inspanningen van de vrijwilligers blijft de sigarettenpeuk daarmee de grootste vervuiler van de Nederlandse stranden.

Grootste vervuiler

De omvang van het probleem is duidelijk. Sigarettenpeuken worden nog steeds massaal op het strand achtergelaten, wat ernstige gevolgen heeft voor de natuur. “Dit is slechts een fractie van het totale aantal peuken dat op de stranden terechtkomt. Te veel mensen zien het strand als een asbak. Dat moet veranderen, want deze peuken zijn enorm schadelijk voor het milieu”, waarschuwt Ewout van Galen, directeur van Stichting De Noordzee.

Sigaretten bestaan voor 95 procent uit plastic en bevatten giftige stoffen zoals kwik, nicotine en lood. Zodra deze in het milieu belanden, vallen ze uiteen in micro- en nanodeeltjes van plastic die het ecosysteem langdurig vervuilen. Eén enkele peuk kan wel duizend liter zeewater verontreinigen. Bovendien worden ze vaak aangetroffen in de magen van vissen, vogels en andere zeedieren, wat wijst op de schadelijke impact die het heeft op de mariene biodiversiteit.

Rookvrije stranden

Om dit probleem aan te pakken, pleit Stichting De Noordzee voor meer rookvrije stranden. Op dit moment zijn vier van de 27 kustgemeenten gedeeltelijk rookvrij. Van Galen benadrukt het belang van uitbreiding: “Rookvrije stranden vormen een cruciale oplossing. Ameland heeft bijvoorbeeld een rookverbod in de openbare ruimte van mei tot en met september, en daar zijn geen peuken op het strand gevonden. Deze maatregelen tonen aan dat het werkt, maar helaas zijn er nog te weinig van dergelijke initiatieven.”

Bronaanpak

Hoewel opruimacties zoals de Boskalis Beach Cleanup Tour een belangrijk middel zijn om bewustwording te creëren en stranden schoon te houden, benadrukt Van Galen dat het probleem bij de bron moet worden aangepakt. Uit twintig jaar onderzoek blijkt dat de Noordzee geleidelijk schoner wordt, maar dat afval op het strand en in zee een groot probleem blijft. Daarom is er meer nodig dan alleen opruimen; preventie is essentieel.

Met het nieuwe project ‘Meet Mee’ wil Stichting De Noordzee meer inzicht krijgen in de samenstelling en herkomst van het afval op de stranden. Vrijwilligers verzamelen via een app waardevolle gegevens over strandafval, die beleidsmakers kunnen helpen betere maatregelen te nemen.

Bijzondere vondsten

Net als in voorgaande jaren werden tijdens de schoonmaakacties ook bijzondere vondsten gedaan. Zo werd er onder andere een pak melk uit Polen aangetroffen, wat laat zien hoe ver afval kan reizen in zee. Een wikkel van een chocoladereep uit 1991 illustreert hoe lang afval in de zee kan blijven rondzwerven. Daarnaast werd er een kogel van een Amerikaans machinegeweer uit de Tweede Wereldoorlog gevonden, evenals een hondenhalsband uit Duitsland, waarvan de eigenaar inmiddels is opgespoord.

Boskalis Beach Cleanup Tour
De Boskalis Beach Cleanup Tour is de grootste landelijke strandopruimactie van Nederland. Bijna 2.000 vrijwilligers zetten zich dit jaar in om de Noordzeestranden schoner te maken. Stichting De Noordzee streeft ernaar het afvalprobleem bij de bron aan te pakken om te voorkomen dat het in de natuur terechtkomt. Opruimen blijft een essentieel onderdeel van deze aanpak, maar het doel is uiteindelijk om bewustzijn te creëren en langdurige oplossingen te vinden voor het afvalprobleem.